Zapytanie nr 71

Zapytanie nr 71

do ministra sprawiedliwości

w sprawie postępowania prowadzonego przez Sąd Rejonowy w Poznaniu w przedmiocie upadłości spółki z udziałem Skarbu Państwa - Poznańskiej Korporacji Budowlanej Pekabex SA z siedzibą w Poznaniu

Szanowny Panie Ministrze! Sąd Rejonowy w Poznaniu prowadzi postępowanie w sprawie upadłości spółki z udziałem Skarbu Państwa - Poznańskiej Korporacji Budowlanej Pekabex S.A. z siedzibą w Poznaniu (sygn. akt Sądu Rejonowego XV Gup 15/05, sygn. akt Sądu Okręgowego XI W-051-221/05, sygn. akt Sądu Apelacyjnego IV W 0555-139/05). Zwracam się do Pana z prośbą o objęcie nadzorem tego postępowania.

U podstaw niniejszego zapytania leży głęboka troska o zatrudnionych w przedsiębiorstwie pracowników. W chwili obecnej poziom zatrudnienia przekracza liczbę 350 pracowników. W ramach korporacji z Pekabex S.A. stale współpracuje kilkadziesiąt firm, gdzie zatrudnienie znajduje dalszych około 1000 ludzi.

Firma Pekabex jest przedsiębiorstwem uznanym na rynku usług budowlanych. To skutkuje pozyskiwaniem specjalistycznych zleceń umożliwiających funkcjonowanie spółki. Wypracowana w ramach ponad 30 lat działalności przedsiębiorstwa renoma stawia spółkę w grupie wykonawców najbardziej poszukiwanych przez inwestorów. W momencie doprowadzenia do upadłości takiego przedsiębiorstwa koszty społeczne trudne są do wyobrażenia. Bezpośrednio straci pracę 350 pracowników, a los dalszych około 1000 z firm kooperacyjnych jest poważnie zagrożony. Sytuacja taka jest tym bardziej niezrozumiała, gdyż doświadczenie i aktualne perspektywy działania powodują, że taka upadłość jest nieuzasadniona. Chyba że chodzi o to, aby polskie firmy budowlane znikły z rynku, a ich majątek - jak w przypadku Pekabex S.A. - budowany przez wiele lat przeszedł za bezcen w inne ręce.

Ze zgromadzonych do tej pory informacji wynika, że w sprawie niniejszego postępowania upadłościowego występuje szereg nieprawidłowości, które zagrażają prawidłowemu funkcjonowaniu wymiaru sprawiedliwości oraz interesom Skarbu Państwa.

W spółce Poznańskiej Korporacji Budowlanej Pekabex S.A. z siedzibą w Poznaniu Skarb Państwa posiada 12,8% akcji.

W szczególności proszę o wyjaśnienie:

1. Czy nadzór Sądu Rejonowego w Poznaniu w sprawie XV.GUp.15/05 oraz wyznaczonego Sędziego-Komisarza nad postępowaniem upadłościowym, w tym nad działaniami wyznaczonego przez tamże sąd syndyka, począwszy od złożenia wniosku o otwarcie postępowania układowego, a następnie - o upadłość w 2002 r., aż do chwili obecnej, jest prawidłowy?

2. Czy sposób wyznaczania syndyków przez Sąd Rejonowy w Poznaniu do prowadzenia postępowania upadłościowego jest prawidłowy?

3. Czy nadzór sprawowany przez Sąd Okręgowy w Poznaniu nad funkcjonowaniem Sądu Rejonowego w odniesieniu do wyżej wymienionego postępowania jest prawidłowy?

4. Celowość zadania powyższych pytań uzasadniają następujące okoliczności:

W trakcie prowadzenia przez Sąd Rejonowy w Poznaniu sprawy upadłościowej spółki Poznańskiej Korporacji Budowlanej Pekabex S.A. z siedzibą w Poznaniu oraz w tym czasie sprawowania przez Sąd Rejonowy w Poznaniu nadzoru nad przebiegiem postępowania upadłościowego spółki Skarbu Państwa, jaką jest Poznańska Korporacja Budowlana Pekabex S.A., doszło - na skutek działań ówczesnego Zarządu oraz sprawującego nad tym Zarządem nadzoru przez tymczasowego nadzorcę sądowego (obecnego syndyka masy upadłości) - do spowodowania szkody w majątku spółki Skarbu Państwa, wyliczonej przez biegłego sądowego przy ocenie stanu finansowego przedsiębiorstwa na ogólną kwotę 1.567.854,11 PLN.

Według wyliczenia biegłego powołanego przez Prokuraturę Apelacyjną w Poznaniu w sprawie Ap.II.Ds.24/04 z zawiadomienia Ministra Skarbu, na skutek działań poprzednich Zarządów szkoda w mieniu wynosi ponad 11.000.000,- PLN.

Wobec poprzednich Zarządów oraz obecnego syndyka masy upadłości, a poprzednio nadzorcy sądowego, tymczasowego nadzorcy sądowego toczą się postępowania karne, które nie zostały jeszcze zakończone, przy czym zostały one wszczęte tylko i wyłącznie na skutek złożonych zawiadomień dopiero przez obecny Zarząd.

Należy podkreślić, że zgodnie z art. 152 ustawy - Prawo upadłościowe i naprawcze z dnia 28.02.2003 r. (Dz.U. nr 60, poz. 535) ˝Sędzia-Komisarz kieruje tokiem postępowania, sprawuje nadzór nad czynnościami syndyka, nadzorcy sądowego i zarządcy, oznacza czynności, których syndykowi, nadzorcy albo zarządcy nie wolno wykonywać bez jego zezwolenia lub bez zgody rady wierzycieli, jak również zwraca uwagę na popełnione przez nich uchybienia˝.

Sąd Rejonowy w Poznaniu lekceważy prawa upadłego, działającego przez Zarząd, ignoruje wnioski składane przez Zarząd upadłego, rozpoznaje je po terminie oraz z urzędu nie reaguje na bezprawność działań podejmowanych przez syndyka. Sytuacja ta zaostrzyła się po złożeniu przez obecny Zarząd zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa przez syndyka masy upadłości, ówczesnego nadzorcy sądowego oraz jeszcze wcześniej tymczasowego nadzorcy sądowego. Co więcej, Sąd Rejonowy w Poznaniu podejmuje działania sprzeczne z przepisami prawa, które zwłaszcza w postępowaniu upadłościowym są wyjątkowo dolegliwe.

Sędzia-Komisarz, przejmując nadzór nad majątkiem upadłego, a syndyk, przejmując kompetencje Zarządu nad kierowaniem przedsiębiorstwem, sprawują całkowitą kontrolę nad majątkiem upadłego. Ich działania winny mieć na celu przede wszystkim ochronę interesów wierzycieli, zwłaszcza iż począwszy od złożenia wniosku o upadłość wyznaczony tymczasowy nadzorca sądowy, zgodnie z art. 38 ust. 2 Prawa upadłościowego i naprawczego, zabezpiecza majątek dłużnika właśnie w interesie wierzycieli.

Skarb Państwa jest akcjonariuszem Poznańskiej Korporacji Budowlanej Pekabex S.A., a tym samym wierzycielem i z uwagi na ten fakt ochrona jego interesów winna być nadrzędna dla wybranych przez naród posłów.

Jak wynika z materiałów zgromadzonych w niniejszej sprawie, w postępowaniu upadłościowym zarówno Sąd Rejonowy, jak też sprawujący nadzór nad tym postępowaniem Sąd Okręgowy winne ze szczególną starannością prowadzić postępowanie oraz czuwać nad jego przebiegiem.

W sytuacji, gdy już pod nadzorem Sądu w trakcie trwania postępowania upadłościowego i wcześniej - pod rządami poprzedniej ustawy - postępowania układowego w spółce powołany przez Sąd biegły sądowy wylicza powstałą szkodę na kwotę przynajmniej 1.567.854,11 PLN, powyższe dowody winny spowodować natychmiastową reakcję Sądu Rejonowego nadzorującego to postępowanie z mocy ustawy. Niestety nie spowodowały.

Ponadto Sąd Rejonowy w Poznaniu toleruje naruszenia praw Zarządu upadłego do uzyskiwania informacji oraz prawa wglądu w korespondencję swojego przedsiębiorstwa, co skutkuje nieprawidłowościami w informowaniu Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie o zdarzeniach, jakie mają miejsce w Poznańskiej Korporacji Budowlanej Pekabex S.A. jako spółce publicznej, na co Giełda zwracała uwagę syndykowi już w sierpniu 2005 r. (pismo Giełdy z dnia 03.08.2005 r.), a obecny Zarząd zwrócił na to uwagę niezwłocznie Sędziemu-Komisarzowi.

Sąd Rejonowy w Poznaniu nie reaguje na powyższe działania, nie rozpoznaje wniosków upadłego, jak czyni to wobec wniosków syndyka, czym również narusza przepisy ustawy - Prawo upadłościowe i naprawcze. Natomiast Sąd Okręgowy w Poznaniu nie dopatruje się niewłaściwego postępowania w działaniach Sądu Rejonowego w Poznaniu.

Również złożenie wniosku o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego wobec Sędziego-Komisarza przez obecny Zarząd nie przyniosło do dzisiaj żadnych rezultatów.

Nie bez znaczenia jest fakt, iż w okręgu poznańskiego sądu upadłościowego tylko niektóre osoby są wybierane z listy syndyków, prowadzonej przez Prezesa Sądu Okręgowego, na syndyków do prowadzenia upadłości (czasami kilku jednocześnie), podczas gdy pozostałe osoby wpisane na listę nie otrzymują upadłości w ogóle lub bardzo rzadko. Nie funkcjonuje w okręgu poznańskiego sądu upadłościowego przyznawanie upadłości z listy według kolejności ogłaszanych upadłości lub innego przyjętego sposobu zapewniającego wszystkim wpisanym równe szanse na wyznaczenie na syndyka.

Sposób przyjęty w okręgu poznańskiego sądu jest arbitralny, wskazuje na to chociażby fakt, iż sprawy kilku dużych przedsiębiorstw na terenie Wielkopolski do tej pory otrzymały w większości te same osoby.

Zwracam uwagę Pana Ministra, iż taki stan rzeczy jest bardzo niepokojący i w sposób jednoznaczny obniża zaufanie do wymiaru sprawiedliwości wszystkich grup społecznych. Niejednokrotnie upadające przedsiębiorstwa nie są w stanie walczyć o swoją naprawę przy tak negatywnym podejściu sądów, popierających w tak jawny sposób wybranych przez siebie syndyków, czego dowodem jest niniejsza sprawa.

Powyższe okoliczności wskazują na konieczność objęcia szczególnym nadzorem postępowania upadłościowego, toczącego się przed Sądem Rejonowym w Poznaniu w sprawie XV Gup 15/05, przez Pana Ministra Sprawiedliwości, gdyż w interesie publicznym jest prawidłowe funkcjonowanie wymiaru sprawiedliwości oraz sprawowanie prawidłowego nadzoru nad postępowaniami upadłościowymi, w których to postępowaniach arbitralne decyzje czy to sędziów, czy to syndyka mogą przynosić wierzycielom nieodwracalne szkody.

Zadaniem organów administracji państwowej oraz wybranych posłów jest szczególna troska o mienie ogólnonarodowe, a zatem, Panie Ministrze, pozwalam sobie na zadanie pytań wskazanych na wstępie.

Z poważaniem

Poseł Eugeniusz Grzeszczak

Warszawa, dnia 6 grudnia 2005 r.