Odpowiedź ministra pracy i polityki społecznej
Odpowiedź ministra pracy i polityki społecznej
na interpelację nr 7301
w sprawie środków pieniężnych z funduszu alimentacyjnego, kręgu podmiotów uprawnionych do otrzymania tychże środków, ograniczeń ustawowych w zakresie możliwości ich otrzymania oraz przyczyn funkcjonowania takiego stanu prawnego, a także zasadności rozważenia zmian prawnych w tym zakresie
Odpowiadając na pismo Pana Marszałka z dnia 12 stycznia br., znak: SPS-023-7301-09, dotyczące interpelacji posła Krzysztofa Lipca w sprawie środków pieniężnych z funduszu alimentacyjnego, kręgu podmiotów uprawnionych do otrzymania tychże środków oraz ograniczeń ustawowych w zakresie możliwości ich otrzymania oraz przyczyn funkcjonowania takiego stanu prawnego, a także zasadności rozważenia zmian prawnych w tym zakresie, uprzejmie wyjaśniam.
Uchwalona jeszcze pod koniec ubiegłej kadencji parlamentu ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy państwa osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. Nr 192, poz. 1378, z późn. zm.) zastąpiła system wprowadzony w roku 2005 ustawą o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz. U. z 2005 r. Nr 168, poz. 732, z późn. zm.). Inicjatywę ustawy stanowiły połączone projekty: obywatelski i poselski (PiS). Nowy system wspierania rodziców wychowujących dzieci, które są uprawnione do alimentów w przypadku bezskutecznej egzekucji tych alimentów, funkcjonuje od 1 października 2008 r. Po upływie pierwszego kwartału realizacji ustawy ministerstwo nie dysponuje jeszcze precyzyjnymi informacjami statystycznymi dotyczącymi struktury realizacji wydatków na świadczenia z funduszu alimentacyjnego w ujęciu rocznym. Pierwsze zweryfikowane dane tego typu dostępne będą na przełomie pierwszego i drugiego kwartału 2009 r.
Poruszone w interpelacji problemy szeroko rozumianej egzekucji świadczeń alimentacyjnych dotyczą generalnie dwu obszarów: egzekucji na gruncie prawa cywilnego, czyli egzekucji zasądzonych świadczeń alimentacyjnych, oraz egzekucji należności budżetu państwa w związku ze świadczeniami wypłaconymi w ramach wspierania rodzin uprawnionych do alimentów, w przypadku gdy ich egzekucja okazała się bezskuteczna. W obszarze wzmocnienia egzekucji alimentów ustawa o pomocy państwa osobom uprawnionym do alimentów pozwala na zastosowanie środków takich jak podjęcie specjalnych działań wobec dłużnika alimentacyjnego. Następuje to na wniosek wierzyciela lub z urzędu, jeśli przyznano prawo do świadczenia z funduszu alimentacyjnego. Organ właściwy dłużnika przeprowadza wówczas wywiad alimentacyjny w celu ustalenia sytuacji rodzinnej, dochodowej i zawodowej dłużnika alimentacyjnego, a także jego stanu zdrowia oraz przyczyn niełożenia na utrzymanie osoby uprawnionej oraz odbiera od niego oświadczenie majątkowe. Oświadczenie majątkowe dłużnik alimentacyjny składa pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań. Organ właściwy dłużnika oraz organ właściwy wierzyciela przekazują organowi prowadzącemu postępowanie egzekucyjne wszelkie posiadane informacje istotne dla skuteczności egzekucji. Ponadto organ właściwy dłużnika oraz organ właściwy wierzyciela informują sąd o bezczynności lub wszelkich przejawach opieszałości komornika sądowego prowadzącego postępowanie egzekucyjne przeciwko dłużnikowi alimentacyjnemu.
Organ właściwy dłużnika przekazuje komornikowi sądowemu informacje mające wpływ na skuteczność prowadzonej egzekucji, w szczególności zawarte w wywiadzie alimentacyjnym oraz oświadczeniu majątkowym dłużnika alimentacyjnego. W przypadku gdy dłużnik alimentacyjny nie może wywiązać się ze swych zobowiązań z powodu braku zatrudnienia, organ właściwy dłużnika:
1) zobowiązuje dłużnika alimentacyjnego do zarejestrowania się jako bezrobotny albo jako poszukujący pracy, gdy brak jest możliwości zarejestrowania się jako bezrobotny;
2) zwraca się do starosty o podjęcie działań zmierzających do aktywizacji zawodowej dłużnika alimentacyjnego;
3) w razie braku możliwości aktywizacji zawodowej występuje z wnioskiem do starosty o skierowanie dłużnika alimentacyjnego do robót publicznych lub prac organizowanych na zasadach robót publicznych, określonych w przepisach o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy.
W sytuacji uniemożliwienia przez dłużnika alimentacyjnego przeprowadzenia wywiadu alimentacyjnego, odmowy złożenia oświadczenia majątkowego oraz odmowy podjęcia prac organizowanych na zasadach robót publicznych, uchylania się od nich lub odmowy zarejestrowania się jako bezrobotny, odmowy zarejestrowania się jako poszukujący pracy, gdy brak jest możliwości zarejestrowania się jako bezrobotny, organ właściwy dłużnika:
1) składa wniosek o ściganie za przestępstwo określone w art. 209 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (Dz. U. Nr 88, poz. 553, z późn. zm.);
2) kieruje wniosek do starosty o zatrzymanie prawa jazdy dłużnika alimentacyjnego.
Na podstawie wniosku o zatrzymanie prawa jazdy dłużnika alimentacyjnego starosta wydaje decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy. Opisane powyżej mechanizmy administracyjne mają bezpośrednio wzmacniać egzekucję prowadzoną przez komorników. Wśród elementów pośrednich należy wymienić możliwość umarzania należności dłużnika alimentacyjnego wobec gminy oraz ZUS z tytułu świadczeń wypłaconych przez niego do dnia 30 kwietnia 2004 r. na podstawie ustawy z dnia 18 lipca 1974 r. o funduszu alimentacyjnym w łącznej wysokości:
1) 30%, jeżeli egzekucja wobec dłużnika alimentacyjnego jest skuteczna przez okres 3 lat w wysokości miesięcznej nie niższej niż wysokość zasądzonych alimentów;
2) 50%, jeżeli egzekucja wobec dłużnika alimentacyjnego jest skuteczna przez okres 5 lat w wysokości miesięcznej nie niższej niż wysokość zasądzonych alimentów;
3) 100%, jeżeli egzekucja wobec dłużnika alimentacyjnego jest skuteczna przez okres 7 lat w wysokości miesięcznej nie niższej niż wysokość zasądzonych alimentów.
Jest to mechanizm o charakterze pozytywnego motywowania, wcześniej niewystępujący w rozwiązaniach prawnych w tym obszarze, który ma zachęcić dłużników alimentacyjnych do regularnego wywiązywania się ze swych obowiązków łożenia na utrzymanie dzieci. Efekty jego działania należy ocenić w szerszej skali niż perspektywa kilku miesięcy, gdyż jest to mechanizm motywowania długofalowego, który ma wykształcić nową, pożądaną postawę wśród osób zobowiązanych do alimentacji, dotychczas społecznie ocenianych negatywnie, ale tolerowanych nawet w sytuacji niełożenia na utrzymanie dzieci.
W zakresie innych działań dyscyplinujących należy zwrócić uwagę na zaangażowanie organów administracji skarbowej do aktywnego uczestnictwa w procesie zwrotu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego, jak również na obowiązek zgłaszania przez gminy do Biura Informacji Gospodarczej, na podstawie ustawy z dnia 14 lutego 2003 r. o udostępnianiu informacji gospodarczych (Dz. U. Nr 50, poz. 424, z 2004 r. Nr 68, poz. 623 i Nr 116, poz. 1203 oraz z 2006 r. Nr 157, poz. 1119), danych dotyczących zobowiązań dłużnika alimentacyjnego w razie powstania zaległości za okres dłuższy niż 6 miesięcy.
Ponadto, zgodnie z art. 1086 § 4 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296, z późn. zm.), w razie powstania zaległości za okres dłuższy niż 6 miesięcy komornik z urzędu składa wniosek do Krajowego Rejestru Sądowego o wpis dłużnika do rejestru dłużników niewypłacalnych. Jednocześnie na podstawie art. 33 ust. 3 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99, poz. 1001, z późn. zm.16) bezrobotni mają obowiązek zgłaszania się do właściwego powiatowego urzędu pracy w wyznaczonych terminach w celu potwierdzenia swojej gotowości do podjęcia pracy i uzyskania informacji o możliwościach zatrudnienia lub szkolenia. Zgodnie z art. 57 ust. 4 tej ustawy bezrobotni będący dłużnikami alimentacyjnymi mogą zostać skierowani przez starostę, na zasadach dotyczących robót publicznych, do wykonywania przez okres do 6 miesięcy pracy niezwiązanej z wyuczonym zawodem w wymiarze nieprzekraczającym połowy wymiaru czasu pracy w instytucjach użyteczności publicznej oraz organizacjach zajmujących się problematyką kultury, oświaty, sportu i turystyki, opieki zdrowotnej lub pomocy społecznej.
w sprawie zmian w przeprowadzaniu egzaminów na prawo jazdy
Odpowiedź sekretarza stanu w Ministerstwie Infrastruktury - z upoważnienia ministra -
na interpelację nr 6250
w sprawie zmian w przeprowadzaniu egzaminów na prawo jazdy kat. D
Szanowny Panie Marszałku! Odpowiadając na pismo, nr SPS-023-6250/08, przekazujące interpelację poseł Krystyny Łybackiej w sprawie zmian w przeprowadzaniu egzaminów na prawo jazdy kategorii D, przedstawiam następujące wyjaśnienia.
Ministerstwo Infrastruktury nie wprowadziło w ostatnim czasie zmian w systemie szkolenia i egzaminowania kandydatów na kierowców kategorii D (autobusy). Przytoczone przez panią poseł w interpelacji zmiany odnoszą się do szkolenia dodatkowego kierowców posiadających już uprawnienia do kierowania tymi pojazdami.
Należy zwrócić szczególną uwagę na fakt, iż już od 1 stycznia 2002 r. osoby zamierzające wykonywać przewozy drogowe osób autobusem, oprócz prawa jazdy kategorii D, musiały ukończyć odpowiedni kurs dokształcający w zakresie przewozu osób. Samoistne posiadanie prawa jazdy kategorii D nie upoważniało kierowcy do wykonywania zarobkowego przewozu osób.
Obowiązek uzyskiwania kwalifikacji wstępnej i odbywania szkoleń okresowych przez kierowców wykonujących przewozy drogowe zastąpi dotychczasowy obowiązek ukończenia kursów dokształcających w zakresie przewozu osób. Został on wprowadzony do prawodawstwa polskiego w związku z wdrożeniem w życie przepisów dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 lipca 2003 r. nr 2003/59/WE w sprawie wstępnej kwalifikacji i okresowego szkolenia kierowców niektórych pojazdów drogowych do przewozu rzeczy lub osób. Przepisy ww. dyrektywy zostały wdrożone przepisami ustawy z dnia 17 listopada 2006 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2006 r. Nr 235, poz. 1701), która weszła w życie w dniu 3 stycznia 2007 r. Zgodnie z przepisami tej ustawy osoby, które uzyskają prawo jazdy kategorii D1, D1+E, D, D+E po dniu 10 września 2008 r. i zamierzają wykonywać przewozy drogowe osób, mają obowiązek ukończenia szkolenia w zakresie kwalifikacji wstępnej. Szkolenie to obejmuje 280 godzin zajęć, w tym 16 godzin zajęć praktycznych w ruchu drogowym i 4 godziny zajęć praktycznych z jazdy w warunkach specjalnych.
Kierowcy, którzy uzyskali prawo jazdy ww. kategorii wcześniej i wykonują lub zamierzają wykonywać przewozy drogowe osób, będą podlegali wyłącznie szkoleniu okresowemu, które będzie obejmowało 35 godzin zajęć teoretycznych. Pierwsze szkolenia okresowe będą musieli odbyć kierowcy wykonujący transport drogowy osób, którzy uzyskali prawo jazdy ww. kategorii przed 31 grudnia 1980 r.
Obowiązek uzyskania kwalifikacji wstępnej będzie dotyczył także kierowców zamierzających wykonywać przewozy drogowe rzeczy, którzy uzyskają prawo jazdy kategorii C1, C1+E, C, C+E po 10 września 2009 r. Kierowcy, którzy uzyskali prawo jazdy tych kategorii wcześniej i wykonują lub zamierzają wykonywać przewozy drogowe rzeczy, będą podlegali wyłącznie szkoleniu okresowemu. Pierwsze szkolenia okresowe będą musieli odbyć kierowcy wykonujący przewozy drogowe rzeczy, którzy uzyskali prawo jazdy kategorii C1, C1+E, C, C+E przed 31 grudnia 1980 r.
Przepisy Unii Europejskiej przewidziały bezpośrednio, że obowiązek uzyskania kwalifikacji wstępnej będzie uzależniony od daty wydania odpowiedniej kategorii prawa jazdy. Dlatego też polski ustawodawca nie mógł przewidzieć, żadnego okresu przejściowego.
Jednocześnie informuję, że na wniosek ministra właściwego do spraw transportu w klasyfikacji zawodów szkolnictwa wyższego w 2007 r. został umieszczony zawód o nazwie: technik transportu drogowego. Klasyfikację tę określa rozporządzenie ministra edukacji narodowej z dnia 26 czerwca 2007 r. w sprawie klasyfikacji zawodów szkolnictwa zawodowego (Dz. U. z 2007 r. Nr 124, poz. 860). Kształcenie w tym zawodzie może być realizowane w 3-letnim technikum uzupełniającym lub w szkole policealnej o 2-letnim cyklu kształcenia. Zgodnie z informacjami uzyskanymi z Ministerstwa Edukacji Narodowej obecnie są prowadzone końcowe prace nad podstawą programową dla kształcenia w tym zawodzie. Na tej bazie MEN przygotuje program kształcenia, w którego zakres wejdzie przede wszystkim uzyskanie kwalifikacji wstępnej.
Pragnę podkreślić, że podjęcie przez szkoły kształcenia w zawodzie: technik transportu drogowego pozwoli na znaczne ograniczenie kosztów dostępu do zawodu kierowcy, pozwalając na łatwiejsze uzyskanie tych uprawnień.
Z poważaniem
Sekretarz stanu
Tadeusz Jarmuziewicz
Warszawa, dnia 10 grudnia 2008 r.
w sprawie procedury wydawania nowego prawa
Odpowiedź sekretarza stanu w Ministerstwie Infrastruktury - z upoważnienia ministra -
na zapytanie nr 3187
w sprawie procedury wydawania nowego prawa jazdy
Szanowny Panie Marszałku! Odpowiadając na przesłane przy piśmie SPS-024-3187/09 z dnia 20 stycznia 2009 r. zapytanie posła Mieczysława Marcina Łuczaka w sprawie procedury wydawania nowego prawa jazdy, uprzejmie informuję, że ani Konwencja o ruchu drogowym sporządzona w Wiedniu dnia 8 listopada 1968 r., ani dyrektywa Rady z dnia 29 lipca 1991 r. w sprawie praw jazdy (91/439/EWG), nie przewidują innego niż prawo jazdy dokumentu uprawniającego do kierowania pojazdami.
Prawo jazdy jest dokumentem, który ze względu na zakres wynikających z niego uprawnień oraz zawartych danych osobowych podlega szczególnym zabezpieczeniom i ochronie zwłaszcza przed podrobieniem lub sfałszowaniem. Stąd też jego produkcja obwarowana jest szeregiem szczególnych przepisów, w części o charakterze niejawnym.
Składając wniosek o przedłużenie ważności uprawnienia, osoba nie dołącza posiadanego ważnego prawa jazdy, lecz jego kserokopię, co pozwala jej nieprzerwanie kierować pojazdem. Doprowadzenie do nieważności uprawnień i wynikające z tego konsekwencje mogą być spowodowane jedynie brakiem podjęcia odpowiednio wcześniej działań przez osobę zainteresowaną. Niemożność kierowania pojazdem dotyczy jedynie osoby, która utraciła dokument prawa jazdy, jednakże zgodnie z obowiązującymi regulacjami prawnymi czasokres oczekiwania na wydanie wtórnika prawa jazdy nie powinien przekraczać 9 dni, a w praktyce jest on znacznie krótszy.
Wprowadzenie do obiegu zaświadczeń zezwalających na prowadzenie pojazdów na czas wydania nowego prawa jazdy naruszałoby wiążące Rzeczpospolitą Polską przepisy prawa międzynarodowego oraz stanowiło zagrożenie dla stabilności systemu wydawania i posiadania uprawnień do kierowania pojazdami.
Mając na uwadze powyższe wyjaśnienia, w mojej ocenie, brak jest uzasadnienia dla wprowadzenia uregulowań zezwalających właściwym organom na wydawanie zaświadczeń uprawniających do kierowania pojazdami w okresie oczekiwania na wydanie nowego prawa jazdy.
Z poważaniem
Sekretarz stanu
Tadeusz Jarmuziewicz
Warszawa, dnia 13 lutego 2009 r.