Odp na zapytanie nr 509

Odpowiedź podsekretarza stanu w Ministerstwie Sprawiedliwości - z upoważnienia ministra -

na zapytanie nr 509

w sprawie postępowania prowadzonego obecnie przed Sądem Rejonowym w Jarosławiu, Wydział Cywilny (sygnatura akt: I Ns 1031/07)

Szanowny Panie Marszałku! Odpowiadając na zapytanie poselskie Pana Posła Tomasza Kuleszy z dnia 14 stycznia 2008 r., przesłane przy piśmie z dnia 6 lutego 2008 r., dotyczące postępowania sądowego w sprawie sygn. akt I Ns 1031/07 Sądu Rejonowego w Jarosławiu, uprzejmie przedstawiam następujące stanowisko:

Z informacji uzyskanej od prezesa Sądu Okręgowego w Przemyślu wynika, że powyższa sprawa toczy się z wniosku Tadeusza Gdyka przy udziale Violetty Folty i in. o podział majątku spółki.

Wniosek w tej sprawie został złożony do Sądu Rejonowego w Jarosławiu w dniu 21 stycznia 2003 r. i początkowo sprawa została zarejestrowana pod sygnaturą akt I Ns 37/03. Po uzupełnieniu braków formalnych wniosku Sąd Rejonowy w Jarosławiu postanowieniem z dnia 11 lutego 2003 r. stwierdził swą niewłaściwość i sprawę przekazał Sądowi Rejonowemu Wydziałowi Gospodarczemu w Przemyślu jako sądowi właściwemu na podstawie art. 200 § 1 i art. 4791 §1 i 2 K.p.c. W Sądzie Rejonowym w Przemyślu sprawa ta była rozpoznawana pod sygnaturą akt V Ns 2/03. W toku omawianej sprawy przeprowadzono szerokie postępowanie dowodowe i ostatecznie orzeczenie końcowe wydano w dniu 13 marca 2006 r. Na skutek apelacji wnioskodawcy i uczestniczki Violetty Folty Sąd Okręgowy w Krośnie postanowieniem z dnia 27 września 2006 r. sygn. akt VIII Ga 47/06 uchylił zaskarżone postanowienie i sprawę przekazał Sądowi Rejonowemu w Przemyślu do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia o kosztach postępowania odwoławczego. Zwrot akt Sądowi Rejonowemu w Przemyślu nastąpił w dniu 23 października 2006 r.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd Rejonowy w Przemyślu wydał kolejne orzeczenie końcowe z dnia 22 listopada 2006 r., które również na skutek apelacji stron tego postępowania, zostało uchylone postanowieniem Sądu Okręgowego w Krośnie z dnia 28 marca 2007r. sygn. akt VIII Ga 5/07. Ponowny zwrot akt Sądowi Rejonowemu w Przemyślu nastąpił w dniu 14 maja 2007 r.

Ostatecznie Sąd Rejonowy w Przemyślu postanowieniem z dnia 7 sierpnia 2007 r. stwierdził swą niewłaściwość i sprawę przekazał Sądowi Rejonowemu w Jarosławiu. Fizycznie akta te przesłano do tego sądu w dniu 20 września 2007 r., gdzie zarejestrowane je pod sygnaturą akt I Ns 759/07.

Początkowo wyjaśniano kwestie dotyczące właściwości Sądu Rejonowego w Jarosławiu do rozpoznania omawianej sprawy. Następnie podjęto czynności związane z ustanowieniem dla małoletnich uczestników tego postępowania kuratora wobec niemożności reprezentowania ich przez przedstawiciela ustawowego - matkę, również uczestniczkę tego postępowania (art. 98 § 2 K.r.i.o.). Stosowne wnioski matka małoletnich uczestników złożyła dopiero w dniu 3 stycznia 2008 r. i postępowania opiekuńcze nie zostały jeszcze prawomocnie zakończone. Dopiero po ustanowieniu kuratorów dla małoletnich uczestników sąd może przystąpić do dalszego prowadzenia tej sprawy.

W świetle przedstawionego toku omawianego postępowania sądowego należy przyznać, że toczy się ono bardzo długo. Zauważam jednak, że sąd I instancji dwukrotnie wydawał orzeczenia końcowe, które następnie były uchylane. Ponadto z uwagi na zmianę przepisu art. 479 1 § 1 K.p.c. wątpliwości wzbudziła kwestia właściwości rzeczowej sądu.

Przy ocenie czasu trwania omawianego postępowania należy uwzględnić skomplikowany charakter sprawy pod względem faktycznym i prawnym, trudności w ustaleniu stanu i wartości majątku spółki wobec istotnych nieprawidłowości w prowadzeniu dokumentacji działalności tej spółki. Wystarczy wskazać, że profesjonalni pełnomocnicy wnioskodawcy Tadeusza Gdyka i uczestniczki Violetty Folty składają na różnym etapie postępowania sądowego, w tym i w postępowaniu apelacyjnym, pojedyncze dokumenty, których brak w dokumentacji działalności spółki, a to powoduje konieczność rozszerzenia postępowania dowodowego o kolejne elementy.

Z uwagi na długi czas trwania tego postępowania prezes Sądu Okręgowego w Przemyślu od 15 grudnia 2007 r. objął jej tok osobistym nadzorem administracyjnym.

Odnosząc się do przedstawionych w zapytaniu Pana Posła zagadnień, uprzejmie wyjaśniam, że kwestia właściwości rzeczowej i miejscowej sądu wynika z określonych przepisów prawa, na które nie posiadam żadnego wpływu. Wszelkie spory związane z tą kwestią należą do orzeczniczej kompetencji sądu. Również ocena czynności sądu podejmowanych w trakcie rozpoznawania danej sprawy może być dokonana jedynie w ramach nadzoru judykacyjnego sprawowanego przez sądy II instancji. Obowiązujące przepisy prawa nie przewidują również szczególnego trybu rozpoznawania spraw tego rodzaju, jak również nie określają terminu do ich rozstrzygnięcia.

Zgodnie z art. 9 i 39 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. nr 98, poz. 1070, z późn. zm.) minister sprawiedliwości sprawuje jedynie zwierzchni nadzór nad działalnością administracyjną sądów powszechnych, a czynności z zakresu tego nadzoru nie mogą wkraczać w sferę orzeczniczą. Tym samym czynności sądowe podejmowane w zakresie postępowania dowodowego pozostają poza zakresem oceny organów sprawujących nadzór administracyjny, a więc także ministra sprawiedliwości.

Z tych względów w ramach posiadanych kompetencji jestem upoważniony jedynie do oceny sprawności przedmiotowego postępowania.

Zważywszy na przedstawiony wyżej tok omawianej sprawy, należy przyznać, że trwa ona zdecydowanie za długo. Z tych względów poleciłem podległym mi służbom intensyfikację administracyjnych działań nadzorczych mających na celu sprawne i szybkie zakończenie omawianego postępowania. Prezes Sądu Okręgowego w Przemyślu zobowiązany został do składania w okresach co dwa miesiące cyklicznych sprawozdań z wszelkich czynności podejmowanych w tej sprawie.

Na marginesie pragnę jednak zauważyć, że omawiana sprawa dotyczy podziału majątku spółki, a jej sprawne i szybkie rozpoznanie w dużej mierze zależy od aktywności stron takiego postępowania. W przypadku trudności w ustaleniu stanu i wartości majątku spółki, jak ma to miejsce w tej sprawie, postępowanie sądowe ma na celu wyjaśnienie wszelkich spornych kwestii, a to niewątpliwie ma wpływ na czas jego trwania.

Udzielając informacji o przebiegu przedmiotowego postępowania oraz zasadach obowiązujących przy rozpoznawaniu tego rodzaju spraw, wyrażam przekonanie, że w sposób wyczerpujący wyjaśniono zagadnienia poruszone w przekazanym zapytaniu poselskim.

Pragnę jednocześnie zauważyć, że przesłane zapytanie poselskie wydaje się być rodzajem interwencji podjętej w trybie art. 20 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (Dz. U. Nr 221, poz. 2199, z późn. zm.), bowiem zgodnie z art. 195 § 1 regulaminu Sejmu zapytania poselskie składa się w sprawach o charakterze jednostkowym dotyczących prowadzonej przez Radę Ministrów polityki wewnętrznej i zagranicznej oraz zadań publicznych realizowanych przez administrację rządową.

Z wyrazami szacunku

Podsekretarz stanu

Jacek Czaja

Warszawa, dnia 26 lutego 2008 r.