Interpelacja nr 4550
Interpelacja nr 4550
do ministra spraw zagranicznych
w sprawie roszczeń majątkowych wobec Polski w kontekście wniosku czterech amerykańskich kongresmenów zgłoszonego do Kongresu USA
Szanowny Panie Ministrze! W związku z wnioskiem czterech kongresmanów Stanów Zjednoczonych zgłoszonym do Kongresu USA, aby ten podjął uchwałę/rezolucję wzywającą rząd Polski do zwrotu lub wypłaty odszkodowań za mienie żydowskie pozostałe w Polsce po II wojnie światowej w niniejszej interpelacji zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami:
1. Czy prawdą jest, że Polska, począwszy od roku 1949, przystąpiła do regulacji zobowiązań za mienie obywateli i instytucji poszczególnych 10 krajów Zachodu (Europy Zachodniej i Ameryki Północnej)?
2. Czy prawdą jest, że w umowach tych ujęto także roszczenia obywateli tych państw, w tym także obywateli Rzeczypospolitej, którzy po wojnie uzyskali obywatelstwo tych państw, do dat zawarcia tych umów?
3. Czy prawdą jest, że Polska wypłaciła przewidziane umowami zobowiązania rządom sygnatariuszom tych umów, a te rządy wypłaciły odszkodowania swoim obywatelom, których ocalałe resztki majątkowe pozostały po wojnie na terytorium Polski?
4. Czy prawdą jest, że z każdym z tych krajów zostały zawarte umowy międzypaństwowe, w których to umowach Polska przyjęła na siebie zobowiązanie spłaty wartości ocalałego i przejętego przez państwo polskie mienia obywateli i instytucji tych państw, które istniało w Polsce przed wybuchem II wojny światowej?
5. Czy prawdą jest, że w procesie zawierania tych umów poszczególne kraje, które zgłaszały roszczenia majątkowe za swoich obywateli i podmioty prawne (instytucje) wobec ich pozostałych w Polsce po II wojnie światowej majątków, szacowały wartość tego mienia, za obopólną zgodą obu państw, tj. Polski i kraju zgłaszającego roszczenia, poprzez zespoły wspólnych ekspertów według następującego trybu postępowania: najpierw weryfikowano stan ocalenia, stopień zniszczenia i rabunku przez okupanta niemieckiego i ocalały stan wyceniano do wartości odszkodowania?
6. Czy prawdą jest, że w dniu 16 lipca 1960 r. polski rząd podpisał z rządem USA układ dotyczący roszczeń majątkowych obywateli i instytucji USA od Polski za pozostawiony i ocalały w Polsce majątek tych obywateli i instytucji?
7. Czy prawdą jest, że zgodnie z art. 1 tegoż traktatu/umowy rząd Polski zobowiązał się zapłacić, a rząd USA przyjąć 40 mln ówczesnych dolarów amerykańskich za całkowite uregulowanie i zaspokojenie wszystkich roszczeń obywateli USA, zarówno osób fizycznych, jak i prawnych, z tytułu nacjonalizacji i innego rodzaju przejęcia przez Polskę mienia oraz praw i interesów związanych lub odnoszących się do mienia, które nastąpiło w Polsce przed dniem podpisania i wejścia tego układu w życie?
8. Czy prawdą jest, że spłata tego zobowiązania przez Polskę następowała do sekretarza stanu USA w rocznych ratach i została w całości spłacona i rozliczona dnia 10 stycznia 1981 r.?
9. Czy prawdą jest, że analogicznie jak w USA i wobec USA, rząd Polski podpisał stosowne układy/umowy z rządami 9 innych państw Zachodu, w analogicznym przedmiocie roszczeń majątkowych ich obywateli i instytucji jak z USA?
10. Czy prawdą jest, że:
- Polska z Francją podpisały umowę w 1948 i 1951 r. i wypłacono rządowi Francji odszkodowanie w łącznej kwocie 65,5 mln dolarów amerykańskich?
- w roku 1949 i 1953 Polska podpisała taką umowę z Danią i zapłaciła rządowi Danii odszkodowanie w łącznej kwocie 5,7 mln koron duńskich?
- w roku 1949 Polska podpisała także ze Szwajcarią i Lichtensteinem i wypłaciła ich rządom odszkodowania w łącznej kwocie 12 mln dolarów amerykańskich?
- w 1949 i 1966 r. podpisano taką umowę ze Szwecją i wypłacono rządowi Szwecji kwotę 22 560 tys. dolarów USA?
-w roku 1954 Polska zawarła analogiczną umowę z rządem Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej i wypłaciła mu łącznie odszkodowanie w kwocie 5460 tys. funtów brytyjskich?
- w roku 1963 Polska podpisała również taką umowę z Belgią i Luksemburgiem i wypłaciła rządom tych państw odszkodowanie w łącznej kwocie 800 mln franków belgijskich?
- w roku 1963 podpisano również taką umowę z Grecją, która poza odszkodowaniem majątkowym obejmowała również odszkodowanie za wkłady obywateli greckich (czasowo przebywających po wojnie na terytorium Polski) na książeczkach oszczędnościowo-inwestycyjnych przymusowo zakładanych, z mocy polskiej ustawy z 1948 r., w łącznej kwocie 230 tys. dolarów USA?
- w roku 1970 Polska podpisała także taką umowę z rządem Austrii i wypłacono mu odszkodowanie w kwocie 71,7 mln szylingów austriackich?
- podpisano też takie umowy z rządami Holandii, której wypłacono 9050 tys. guldenów holenderskich, oraz Kanady, której wypłacono 1225 tys. dolarów kanadyjskich?
- włoskim roszczeniom z tego tytułu zadośćuczyniono w ramach tzw. umowy węglowej?
11. Czy prawdą jest, że ponadto Polska zawarła ze Szwajcarią inne umowy, np. o wypłatę środków finansowych zgromadzonych przez obywateli Polski w bankach szwajcarskich przed 1 września 1939 r., i Polska otrzymała z tego tytułu zwrot 80 mln dolarów USA, która to kwota została przez rząd Józefa Cyrankiewicza przekazana gminie żydowskiej w Polsce na powojenne urządzenie się?
Szanowny Panie Ministrze! Jeśli prawdziwe są dane wymienione wyżej, to wynika, że na podstawie ważnych, obowiązujących i zakończonych realizacyjnie umów międzynarodowych Polska wypłaciła odszkodowania o ówczesnej wartości ponad 250 mln dolarów USA. Dolar USA z roku 1960 równa się 5 dolarom obecnie. Można więc przyjąć, że Polska wypłaciła ponad 1 mld dolarów odszkodowań majątkowych cudzoziemcom, a nie wypłaciła takich odszkodowań własnym obywatelom.
W związku z tym kieruję do Pana Ministra zasadnicze pytanie: Dlaczego polska dyplomacja i rząd Polski nie wykorzystuje tych faktów wobec zgłaszanych roszczeń majątkowych wobec Polski?
Z wyrazami szacunku
Poseł Stanisław Żelichowski
Warszawa, dnia 25 lipca 2008 r.