Wniosek

Interpelacja nr 2287

Interpelacja nr 2287

do ministra pracy i polityki społecznej

w sprawie realizowania zobowiązań alimentacyjnych przez ośrodki pomocy społecznej na podstawie ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów

Szanowna Pani Minister! Z dniem 1 października 2008 r. wchodzi w życie ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. Nr 192, poz. 1378). Art. 47 cytowanej ustawy uchyla ustawę z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz. U. Nr 86, poz. 732).

Oznacza to, że wypłacana od 1 września 2005 r. zaliczka alimentacyjna, na podstawie art. 9a ustawy o dłużnikach alimentacyjnych i zaliczce alimentacyjnej, może być realizowana przez ośrodki pomocy społecznej (OPS), na podstawie upoważnienia organu właściwego, którym jest wójt, burmistrz lub prezydent miasta, do dnia 30 września 2008 r.

Wchodząca w życie z dniem 1 października 2008 r. ustawa o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, zgodnie z art. 2 pkt 9 i 10, określa organ właściwy dłużnika i wierzyciela - jako wójta, burmistrza, prezydenta miasta właściwego ze względu na miejsce zamieszkania dłużnika alimentacyjnego lub osoby uprawnionej. Ustawa nie przewiduje możliwości zlecenia tego zadania ośrodkom pomocy społecznej.

Brak możliwości scedowania zadań na OPS-y spowoduje dezorganizację już istniejącego systemu realizacji świadczeń rodzinnych i chaos w momencie konieczności przejęcia i wykonywania nowych zadań w czasie, kiedy rozpoczyna się nowy okres zasiłkowy i występuje duże nasilenie prac w świadczeniach rodzinnych.

W związku z powyższym stanem prawnym z dniem 1 października 2008 r., z uwagi na brak możliwości przekazania wypłaty świadczeń alimentacyjnych do OPS, wystąpią problemy organizacyjne polegające m.in. na tym, że:

1) świadczenia wynikające z ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów oraz koszty obsługi będą - zgodnie z art. 31 pkt 2 ustawy - finansowane ze środków na świadczenia rodzinne. Jak w takim przypadku środki otrzymywane na świadczenia rodzinne i pomoc osobom uprawnionym do alimentów podzielić, jeżeli świadczenia rodzinne prowadzone są przez OPS, a pomoc osobom uprawnionym do alimentów musi być prowadzona przez organ właściwy, którym jest wójt, burmistrz, prezydent miasta?

2) osoby zainteresowane w przypadku chęci złożenia dokumentów na świadczenia rodzinne oraz jako osoby uprawnione do alimentów zmuszone będę składać wnioski w dwóch oddzielnych instytucjach, co spowoduje konieczność posiadania i przedkładania dokumentów uzupełniających wniosek w 2 egzemplarzach (dodatkowe koszty osób zainteresowanych oraz organów samorządowych), a dotyczy to takich dokumentów, jak:

- akty urodzenia dzieci,

- zaświadczenia o dochodach z urzędu skarbowego,

- ksero dowodu osobistego,

- potwierdzenie zameldowania,

- wyroki rozwodowe, o separacji, alimentach i ugody sądowe,

- zaświadczenia komornika o ściągalności alimentów,

- zaświadczenia ze szkoły o kontynuowaniu nauki,

- orzeczenia o grupie inwalidzkiej i inne w zależności od sytuacji rodzinnej strony.

Jednocześnie organ prowadzący świadczenia rodzinne oraz organ prowadzący pomoc osobom uprawnionym do alimentów będą zmuszone do wystawiania sobie na zmianę zaświadczeń,

3) problemem będzie także rozliczenie się z dotacji na świadczenia rodzinne, przygotowanie sprawozdań oraz przekazywanie zbiorów centralnych.

Brak możliwości przekazania prowadzenia zadań wynikających z ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów do OPS spowoduje konieczność utworzenia komórki, która prowadziłaby to zadanie w urzędzie miasta/gminy. Wymusi to konieczność zorganizowania tej komórki, a więc m.in. przejęcia części pracowników ze świadczeń rodzinnych (prowadzących aktualnie wypłatę zaliczek alimentacyjnych), przygotowanie zaplecza w postaci sprzętu komputerowego, oprogramowania, przygotowanie biura oraz pomieszczeń do przyjmowania stron lub całkowite przeniesienie realizacji świadczeń rodzinnych pod bezpośredni zarząd wójt, burmistrza, prezydenta i włączenie świadczeń rodzinnych w struktury urzędu miasta/gminy.

Możliwość scedowania prowadzenia zadań wynikających z ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów OPS daje gwarancję bezproblemowego przejęcia zadań wynikających z tej ustawy przez istniejące już komórki świadczeń rodzinnych także bez szkody i dodatkowego obciążenia dla klientów korzystających z tej formy pomocy.

W aktualnie obowiązującym stanie prawnym ośrodki pomocy społecznej mogły na podstawie upoważnienia wójta, burmistrza, prezydenta prowadzić sprawy z zakresu świadczeń rodzinnych, zaliczek alimentacyjnych, potwierdzania prawa do świadczeń opieki zdrowotnej. Zatem zasadnym byłoby, aby również załatwianie indywidualnych spraw z zakresu funduszu alimentacyjnego wójtowie, prezydenci i burmistrzowie mogli przekazać ośrodkom pomocy społecznej.

Aby zapobiec grożącemu bałaganowi legislacyjnemu, korzystne byłoby wprowadzenie zmiany w art. 12 ust. 2 niniejszej ustawy, w myśl którego do załatwiania indywidualnych spraw z zakresu świadczeń z funduszu alimentacyjnego wójt, burmistrz, prezydent mógłby upoważnić ośrodek pomocy społecznej.

W związku z powyższym kieruję do Pani Minister następujące pytania:

1. Jakie jest stanowisko ministerstwa w powyżej opisanej sprawie?

2. Czy przygotowana nowelizacja ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. Nr 192, poz. 1378) przewidywać będzie załatwianie indywidualnych spraw z zakresu funduszu alimentacyjnego przez ośrodki pomocy społecznej, albowiem dotychczasowy zapis art. 12 ust. 2 takiej możliwości nie przewiduje?

3. Czy możliwe byłoby przekazanie przez wójtów, burmistrzów, prezydentów indywidualnych spraw z zakresu funduszu alimentacyjnego ośrodkom pomocy społecznej?

4. Jakie ewentualnie inne działania resort zamierza podjąć w niniejszej sprawie?

Z poważaniem

Poseł Henryk Siedlaczek

Warszawa, dnia 25 marca 2008 r.